IV Międzynarodowy Kongres Religioznawczy
(Akademia Marynarki Wojennej w Gdyni, 17-20.06.2015)
 
Autor: Radosław S. Czarnecki
 

W dniach 17-20 czerwca 2015 roku odbywał się w Gdyni IV Międzynarodowy Kongres Religioznawczy organizowany przez Wydział Nauk Humanistycznych i Społecznych miejscowej Akademii Marynarki Wojenne im. Bohaterów Westerplatte. Zasadniczym zagadnieniem obrad Zjazdu była tematyka związana z rolą religii jako motoru społeczno-politycznych przemian w dzisiejszym świecie (RELIGIA A SPOŁECZNO-POLITYCZNE PRZEMIANY WSPÓŁCZESNEGO ŚWIATA). Patronat nad Kongresem sprawowali m.in. Polskie Towarzystwo Religioznawcze, Prezydent miasta Gdyni oraz Marszałek Województwa Pomorskiego. Naukowe zaplecze oprócz organizatora stanowili: Wydział Nauk Społecznych Uniwersytetu Poznańskiego im Adama Mickiewicza i Instytut Profilaktyki Społecznej i Resocjalizacji Uniwersytetu Warszawskiego. Logistyczną obsługę, zapewniła Akademia Marynarki Wojennej zaś obrady odbywały się w nowo wybudowanej Bibliotece Naukowej tej uczelni. Towarzyszył im wspaniały, niezwykle malowniczy entourage: port wojenny, stocznia, a przede wszystkim przyroda tej części miasta czyli Oksywia, co sprzyjało owocnym i na wysokim poziomie stojącym rozważaniom krążącym wokół zasadniczego tematu Konferencji.

Religioznawstwo jako dyscyplina naukowa było i jest ? jak zapewnia we wprowadzeniu otwierającym wydany na kredowym papierze, z dołączoną płytą CD na której znalazły się abstrakty wszystkich (prawie 100) wystąpień kongresowych, programie Kongresu Przewodniczący Rady Programowej Kongresu prof. dr hab. Zbigniew Drozdowicz z Poznania - zróżnicowane światopoglądowo, ideowo, metodologicznie i problemowo. Jak każda dyscyplina humanistyczna i społeczna odwołuje się bowiem do różnorakich refleksji i tradycji rozważań nad religijnością i religiami. Obserwując i przysłuchując się obradom ? zarówno jako członek Polskiego Towarzystwa Religioznawczego jak i redaktor RACJONALISTA.TV (ekipa telewizji racjonalistycznej z Wrocławia uczestniczyła aktywnie w tym spotkaniu naukowców zajmujących się religiami i religijnością, realizując mnóstwo ciekawych materiałów, wywiadów, rozmów etc. z uczestnikami Kongresu) ? nie odnosiło się wrażenia, że polska humanistyka (zwłaszcza ten jej wycinek jaki zgromadził się w Gdyni) przezywa kryzys; kryzys ideowy, programowy, merytoryczny.

Wieloaspektowość badań religioznawczych (i refleksji z nimi związanymi)  podkreślano nie tylko we wspomnianym programie Kongresu, ale i w wielu wystąpieniach. Religioznawstwo jest bowiem biorąc pod uwagę specyficzną sytuację Polski w kwestii religijności, udziału Kościoła katolickiego w życiu publicznym, stan świadomości społecznej dziedzina nauki niezwykle przydatną, potrzebną, mówiąc medialnie ? ?na czasie?.

Obrady toczono w następujących tematowych grupach-panelach:
1/ Nowe problemy filozofii religii
2/ Przedmiotowe, teoretyczne i metodologiczne trendy w religioznawstwie: aspekt historyczny i współczesny
3/ Aksjologia religii
4/ Antropologia religii
5/ Tożsamość religijna
6/ Religijność Europy i świata
7/ Socjologia religii
8/ Nowa duchowość
9/ Religie Wschodu
10/ Pedagogika religii
11/ Islam w Europie
12/ Religia, a polityka (dwie oddzielne, równolegle obradujące sekcje ? stworzone gdyż takie było zainteresowanie tą tematyką)
13/ Kultury i religie
14/ Badania nad językiem religijnym
15/ Psychologia religii

W obradach brali udział przedstawiciele nauki z Francji, Ukrainy, Kazachstanu, Czech i Słowacji.

Kongresowi towarzyszyło również kilka imprez: pokazy tańców polinezyjskich, wystawa fotograficzna obrazująca kulturę Polinezji, pokaz gdańskiej musztry paradnej z XVII wieku, spacer po gdańskim Rynku (z przewodnikiem) oraz zwiedzanie twierdzy Wisło-ujście i Westerplatte.

Kongres był imprezą niezwykle udaną i inspirującą, przy okazji pokazującą iż polska humanistyka cierpi nie tyle na braki organizacyjne, metodologiczne czy merytoryczno-programowe, a raczej na lekceważenie ze strony powołanych do opieki na nauką i jej rozwojem urzędów i czynników.
 
Dokąd zmierza współczesny świat? Prof. Zbigniew Stachowski