Stowarzyszenie powstało w 1992 roku w nawiązaniu do stuletniego dziedzictwa polskiej myśli świeckiej i ruchu świeckiego. Patron TKŚ Tadeusz Kotarbiński to jeden z czołowych polskich filozofów, logików i etyków. Stowarzyszenie, zgodnie ze swoim statutem, prowadzi działalność na rzecz współkształtowania kultury narodowej a zwłaszcza jej wartości humanistycznych, racjonalnych i świeckich oraz krzewienia idei tolerancji i wolności sumienia. TKŚ jako organizacja pozarządowa stara się budować w różnych środowiskach społecznych ducha tolerancji i dialogu, aby tym mocniej sprzeciwić się zjawiskom nietolerancji. Naszymi członkami są głównie wykładowcy uczelni, nauczyciele, działacze społeczni. Są to ludzie wszystkich generacji - od emerytów po studentów i młodych pracowników nauki.
 
Towarzystwo jest zrzeszone w Międzynarodowej Unii Humanistycznej i Etycznej -   International Humanist and Ethical Union - instytucji upatrującej swoje główne zadania w zakresie poszanowania praw człowieka, edukacji szczególnie w krajach Trzeciego Świata czy zwalczania propozycji tzw "obrazy religii" formowanej przez najbardziej wsteczne państwa. TKŚ rozwija też współpracę z wieloma działającymi w kraju organizacjami i stowarzyszeniami reprezentującymi podobne wartości.
 
Towarzystwo Kultury Świeckiej wydaje dwumiesięcznik "Res Humana". Na jego łamach prezentowana jest myśl humanistyczna, racjonalistyczna i kultura świecka oraz działalność społeczna i edukacyjna Rady Krajowej Towarzystwa a także licznych oddziałów terenowych m.in. w: Bielsku-Białej, Białymstoku, Chełmie, Katowicach, Koninie, Koszalinie, Krakowie, Łodzi, Puławach, Radomiu, Rzeszowie, Wrocławiu i Warszawie. Kolejnym czasopismem ruchu jest "Forum Myśli Wolnej" - kwartalnik racjonalistów wydawany przez krakowski oddział stowarzyszenia.
 
Dostrzegając potrzebę działań na rzecz państwa neutralnego światopoglądowo, oddzielonego od Kościołów i związków wyznaniowych Towarzystwo uznaje:
- za nienaruszalne prawo każdego obywatela do wolności sumienia i wyznania,
- za niedopuszczalne zmuszanie kogokolwiek do udziału w jakichkolwiek czynnościach i obrzędach religijnych,
- za niezbędne przeciwstawienie się wszelkim zakusom wprowadzania do prawa norm religijnych nadających Polsce charakter państwa wyznaniowego.
 
Uznajemy, że Kościoły i związki wyznaniowe winny swobodnie wypełniać swoje funkcje religijne. Przeciwstawiamy się jednak wykorzystywaniu tych funkcji do naruszania zasady rozdziału Kościoła od państwa. Naszym zdaniem nie będzie kraju demokratycznego bez zagwarantowania każdemu wolności sumienia i wyznania oraz zachowania zasady neutralności światopoglądowej państwa.
 
 

 

W roku 1406 urodził się pierwszy polski humanista, Grzegorz z Sanoka, który podjął niezmiernie trudne zadanie wydobycia Polski ze średniowiecza i zbudowania fundamentów dla nadchodzącej kultury renesansowej.  Zadanie to udało mu się zrealizować i następne stulecie przeszło do historii jako Złoty wiek kultury polskiej. Fakt, iż Grzegorz z Sanoka był arcybiskupem świadczy o tym, że katolicyzm był w Rzeczpospolitej zawsze zróżnicowany i skupiał nie tylko fundamentalistów, wsteczników i fanatyków, ale także ludzi światłych i zasłużonych dla kultury.
 
Na przestrzeni sześciu stuleci o świecki, otwarty, humanistyczny, racjonalistyczny, pluralistyczny charakter kultury polskiej walczyło wiele tysięcy Polaków, a myśli ich zostały utrwalone w tysiącach książek - a od przeszło dwustu lat także w setkach tysięcy publikacji w czasopismach. Dowodzą one, że tradycje kultury polskiej są zróżnicowane i są w niej takie nurty, z których nie tylko możemy być dumni, ale także jeszcze dziś możemy się wiele nauczyć. Dziś jednym z najważniejszych zadań ruchu laickiego jest ocalenie tych wolnomyślnych tradycji przed działaniami wsteczników zmierzających do ich wykorzenienia z pamięci narodowej (A pojęciu pamięci narodowej należy przywrócić jego szlachetny sens).
 
We współczesnej Polsce fundamentalizm religijny nie przybrał jeszcze takich rozmiarów jak w najbardziej wstecznych państwach, lecz islamizacja polskiego katolicyzmu uległa w naszym kraju przyspieszeniu. W tej sytuacji wysuwany bywa postulat koncentracji ruchu laickiego na obronie tych resztek świeckości, jakich jeszcze nie zlikwidowano. Po kilkunastu latach wypełnionych ofensywą sił nacjonalistycznych i klerykalnych, ta strategia nie daje nam już żadnych szans i tylko powrót na porzucone pozycje pryncypialnej świeckości pozwoli ruchowi laickiemu odzyskać siłę. A więc nie obrona resztek świeckości, ale walka o przywrócenie tej świeckości, która kiedyś w Polsce istniała. Czy jest jakaś szansa na zmianę tej sytuacji? Istnieją cztery przesłanki pozwalające żywić taką nadzieję.
 
- Pierwsza: jest w Polsce jeszcze sporo osób, które mają odwagę przyznawania się do własnej ateistycznej, wolnomyślicielskiej, humanistycznej, racjonalistycznej, świeckiej tożsamości.
 
- Druga: pojawiają się w Polsce przejawy oporu młodzieży przeciwko katechetycznej indoktrynacji i przymusowi praktyk religijnych.
 
- Trzecia: rozwój elektroniki, komputerów, Internetu, który uniemożliwia instytucjom państwowym i kościelnym sprawowanie absolutnej kontroli nad umysłami.
 
- Czwarta: pogłębiający się proces integracji europejskiej a także masowych kontaktów z innymi krajami, poszerzający horyzonty intelektualne osób wyjeżdżających za granicę.
 
Charakterystyczną cechą ofensywy narodowo-klerykalnej ostatnich kilkunastu lat jest próba zawłaszczenia aksjologii, wytwarzania przekonania, że jedynymi wartościami są wartości chrześcijańskie, a więc, że alternatywą dla chrześcijaństwa jest brak jakichkolwiek wartości. W ruchu laickim istnieje wprawdzie świadomość, że organizujemy się w celu obrony pewnych wartości zagrożonych przez działalność wsteczników i że tymi wartościami, których bronimy są humanizm i racjonalizm, ale oba te pojęcia ujmowane są w sposób powierzchowny. Dlatego zadaniem ruchu laickiego powinno więc być pokazanie bogactwa treści aksjologicznych, jakie w nich tkwią.
 
Fragmenty Deklaracji Programowej
Towarzystwa Kultury Świeckiej na X Zjazd
 

 

Stołeczny lokal Rady Krajowej Towarzystwa przy ul. Koszykowej 24 jest wykorzystywany na cele kulturalne m.in. dzięki wsparciu Miasta Stołecznego Warszawy ? Dzielnicy Śródmieście.